Ophthalmologist, Optometrist & Optician

તેઓ આંખોની સંભાળ સાથે સંકળાયેલ છે

ઓપ્થેલ્મોલોજિસ્ટ, ઓપ્ટોમેટ્રીસ્ટ અને ઓપ્ટીશિયન – આ ત્રણેય આંખોની સંભાળ સાથે સંકળાયેલ છે પરંતુ તેમની વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જરુરી છે.

ઓપ્થેલ્મોલોજિસ્ટ (Ophthalmologist)

ઓપ્થેલ્મોલોજિસ્ટ એ મેડીકલ ડોક્ટર છે જેમણે MBBS પછી આંખોની સારવાર માટેની સ્પેશિયલ પદવી મેળવેલ છે. ઓપ્થેલ્મોલોજિસ્ટ ની પદવીઓ મહદંશે MD, MS, DOMS તથા DNB હોય છે.

• ઓપ્થેલ્મોલોજિસ્ટની MD (Doctor of Medicine) પદવી સમગ્ર INDIA માં માત્ર AIIMS ની સંસ્થા દ્વારા જ અપાય છે. આ ૩ વર્ષનો અભ્યાસક્રમ છે.
• MS (Master of Surgery) તમામ મેડીકલ કોલેજો દ્વારા ૩ વર્ષનો કોર્ષ કરનાર તબીબો ને અપાય છે.
• DOMS (Diploma in Ophthalmic Medicine & Surgery) 2 વર્ષનો કોર્ષ કરનાર તબીબો ને અપાય છે.
• DNB (Diplomat of National Board of Examination) પ્રાઈવેટ હોઇસ્પટલો દ્વારા ૩ વર્ષનો કોર્ષ કરનાર તબીબો ને અપાય છે.
• ઓપ્થેલ્મોલોજિસ્ટ એ આંખના તમામ પ્રકારના રોગોની સારવાર તથા શસ્ત્રક્રીયા કરવા નિપુણ હોય છે તથા શરીરના અન્ય રોગો અને તેની આંખ ઉપર થતી અસરોની સારવાર કરી શકે છે.

ઓપ્ટોમેટ્રીસ્ટ (Optometrist)

• ઓપ્ટોમેટ્રીસ્ટ એ આંખોની દ્રષ્ટિ સંબધિત સેવાઓ સાથે સંકળાયેલ પદવી છે. તેમની પદવીઓ B.Sc,B.Optom, M.Sc,M.Optom તથા D.Optom જેવી હોય છે.
• B.Sc – B.Optom એ ૪ વર્ષનો, M.Sc –M.Optom એ બેચલર ડીગ્રી પછી ૨ વર્ષનો તથા D.Optom એ ૨ વર્ષનો કોર્સ હોય છે. આ સિવાય ૧ વર્ષના Cerificate Courses પણ થાય છે.
• ઓપ્ટોમેટ્રીસ્ટ એ આંખોની પ્રાથમિક તપાસ, ચશ્માના નંબર, કોન્ટેક્ટ લેન્સ, આંખોની કસરત વગેરે કરાવવા નિપુણ હોય છે.

ઓપ્ટીશિયન (Optician)

• ઓપ્ટીશિયન એ ટેક્નિશીયન છે જે ચશ્માના કાચ, ચશ્માની ફ્રેમ, કોન્ટેક્ટ લેન્સ તથા અન્ય ઓપ્ટિકલ સાધનો સાથે સંકળાયેલ છે.
• ઓપ્ટીશિયન તમારા ચશ્માના નંબરને સમજીને તમને અનુકૂળ કાચ, ફ્રેમ તૈયાર કરી આપે છે. તેઓ તમારા કાચની બદલી, ફ્રેમનું રીપેરીંગ વગેરે સાથે પણ સંકળાયેલ હોય છે.

આ તમામ જાણકારી માત્ર માહીતીદર્શક છે અને તેનો તમારા રોગના નિદાન તથા સારવાર માટે સ્વ-ઉપયોગ ન કરવા વિનંતી છે. તમારી આંખની કોઈપણ તકલીફ માટે આંખના નિષ્ણાત તબીબનો સંપર્ક કરવો. - ડો. ધવલ પટેલ (MD, AIIMS Delhi)