નવરાત્રિ અને ગરબામાં આંખની સંભાળ

આંખનો મેકઅપ, રંગીન કૉન્ટેક્ટ લેન્સ અને નવ રાતના ઉજાગરા

નવ રાતના ગરબા એટલે ભારે આંખનો મેકઅપ, ગ્લિટર, રંગીન કૉન્ટેક્ટ લેન્સ, ધૂળ અને ઓછી ઊંઘ. દરેક વસ્તુ કાળજીથી વાપરો તો નુકસાનકારક નથી, પણ ભેગી થઈને નવરાત્રિ પછીના અઠવાડિયામાં ઘણા યુવાનોને લાલ, દુખતી આંખ સાથે ક્લિનિકમાં લાવે છે. Read in English.

આંખનો મેકઅપ અને ગ્લિટર

  • સારી બ્રાન્ડના, એક્સપાયરી ન થયેલા કૉસ્મેટિક્સ વાપરો. કાજળ, આઈલાઈનર કે મસ્કરા કોઈ સાથે શેર ન કરો, અને મસ્કરા દર 3 મહિને બદલો.
  • કેટલાક પરંપરાગત કાજળ અને સુરમામાં સીસું (લેડ) હોય છે; "લેડ-ફ્રી" લખેલાં ઉત્પાદનો પસંદ કરો.
  • આઈલાઈનર પાંપણના વાળની બહારની બાજુ લગાવો, પાંપણની અંદરની ધાર પર નહીં, જેથી તેલગ્રંથિઓ બંધ ન થાય.
  • આંખ પાસે છૂટું ગ્લિટર ન લગાવો; આંખ માટે સલામત બેઝ સાથે કૉસ્મેટિક ગ્લિટર જ વાપરો.
  • ગમે તેટલું મોડું થયું હોય, સૂતાં પહેલાં બધો મેકઅપ કાઢી નાખો. મેકઅપ સાથે સૂવાથી આંજણી (સ્ટાઈ) અને પાંપણનો ચેપ થાય છે.
  • ખોટી પાંપણો (ફૉલ્સ લૅશ) માટે ગુંદર પહેલાં ચામડી પર ચકાસો; પાંપણ પર ખંજવાળ કે સોજો આવે તો બંધ કરો.

રંગીન કૉન્ટેક્ટ લેન્સ

  • રંગીન કે "ફેશન" લેન્સ પણ મેડિકલ ડિવાઈસ છે. નંબર ન હોય તો પણ આંખના નિષ્ણાત પાસે ફિટ કરાવો.
  • લેન્સ ક્યારેય શેર ન કરો, પહેરીને સૂશો નહીં, અને 8–10 કલાકથી વધુ ન પહેરો. આખી રાતના ગરબા લેન્સથી થતા ચેપનું સામાન્ય કારણ છે.
  • લેન્સ અડતાં પહેલાં હાથ ધુઓ, અને દર વખતે નવું સોલ્યુશન વાપરો; ક્યારેય પાણી કે થૂંક નહીં.
  • આંખ લાલ, દુખતી કે ઝાંખી થાય તો તરત લેન્સ કાઢો અને તે જ દિવસે આંખના ડૉક્ટરને બતાવો: કીકી પરનું ચાંદું (કોર્નિયલ અલ્સર) દ્રષ્ટિ માટે જોખમી છે.

ઉજાગરા, ધૂળ અને સૂકી આંખ

ઓછી ઊંઘ, ગરબાના મેદાનની ધૂળ અને એ.સી. આંખ સૂકી કરે છે. લુબ્રિકેટિંગ ટીપાં વાપરો, પાણી પીઓ, અને વચ્ચે એક-બે રાત પૂરતો આરામ કરો. મોડી રાત્રે વાહન ચલાવો તો ખાસ ધ્યાન રાખો: થાકેલી આંખ હેડલાઈટની ચમક સામે ધીમી પ્રતિક્રિયા આપે છે.

આમાંથી કંઈ હોય તો તે જ દિવસે આંખના ડૉક્ટરને બતાવો

  • આંખ પટપટાવવા છતાં ઝાંખું દેખાય કે ઓછું દેખાય.
  • ધોયા પછી પણ દુખાવો, લાલાશ કે પાણી પડવાનું ચાલુ રહે, અથવા આંખ ખૂલે નહીં.
  • આંખ કે પાંપણ પર ઘા હોય, આંખમાં લોહી દેખાય, અથવા કંઈક ખૂંપી ગયું હોય.
  • આંખમાં કેમિકલ, ફટાકડાનો પાવડર કે ચૂનો ગયો હોય.
  • પ્રકાશથી આંખમાં દુખાવો થાય, અથવા ઝબકારા, તરતા ડાઘ (ફ્લોટર્સ) કે પડદા જેવો પડછાયો દેખાય.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

ગરબા માટે રંગીન કૉન્ટેક્ટ લેન્સ પહેરવા સલામત છે?

હા, જો આંખના નિષ્ણાત પાસે ફિટ કરાવ્યા હોય, સ્વચ્છ રાખ્યા હોય અને સૂતાં પહેલાં કાઢી નાખો. ક્યારેય શેર ન કરો કે આખી રાત ન પહેરો.

નવરાત્રિ પછી આંજણી કેમ થઈ?

મેકઅપ સાથે સૂવાથી અને પાંપણની અંદરની ધાર પર લાઈનર લગાવવાથી પાંપણની તેલગ્રંથિઓ બંધ થઈ શકે છે. ગરમ શેક રાહત આપે છે; થોડા દિવસમાં ન મટે તો ડૉક્ટરને બતાવો.

કાજળથી આંખમાં ચેપ લાગી શકે?

શેર કરેલું કે જૂનું કાજળ બેક્ટેરિયા ફેલાવી શકે છે, અને કેટલાક કાજળ-સુરમામાં સીસું હોય છે. પોતાનું, લેડ-ફ્રી, એક્સપાયરી ન થયેલું કાજળ વાપરો.

સંબંધિત: આંખની ઈજા અને ઇમરજન્સી સારવાર (English), નેત્ર-જ્ઞાન.

તહેવાર પછી આંખમાં તકલીફ છે?

સદ્ભાવ આઈ એન્ડ ડેન્ટલ ક્લિનિક, મોટેરા, અમદાવાદ. WhatsApp પર મેસેજ કરો અથવા ફોન કરો. ક્લિનિકનો સમય: સોમવારથી શનિવાર, સવારે 10 થી 1 અને સાંજે 5 થી 8. ક્લિનિકના સમય સિવાય ગંભીર ઈજા હોય તો નજીકની આંખની હોસ્પિટલ કે ઇમરજન્સી વિભાગમાં જાઓ.

Dedicated to Your Smile, Devoted to Your Sight

Where healthy eyes and confident smiles come together.

Qualification from AIIMS

Eye care by an AIIMS-trained ophthalmologist; dental care by an MDS endodontist — both dedicated specialists in their respective fields.

Vast Experience

Dr. Dhaval Patel brings 15+ years of clinical experience since starting his ophthalmology residency at AIIMS, New Delhi in 2011.

Bilingual, Patient-Friendly Team

Our staff communicates comfortably in both Gujarati and English, so every step of your visit — from reception to aftercare instructions — is easy to follow.

International Camps

Dr Dhaval Patel has conducted many eye camps in Africa and visits yearly for the same.