ટેલિવિઝન જોવા માટેની માર્ગદર્શિકા

ટેલિવિઝન જોવા માટેની માર્ગદર્શિકા

ટેલિવિઝન અથવા ટીવી એ બાળકો અને પુખ્ત વયના લોકો માટે માત્ર મનોરંજન જ નથી, પરંતુ શૈક્ષણિક કાર્યક્રમો, સમાચાર, રમતગમતની કોમેન્ટરી, પ્રવાસ વગેરે જેવી ઉપયોગી માહિતીનો એક મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત પણ છે. કેટલીકવાર, આપણે ટીવી જોવા માટે કલાકો વિતાવીએ છીએ. આ લેખમાં, હું તમને ટીવી જોવા વિશે અને તમારા ઘરમાં ટીવીની આદર્શ પ્લેસમેન્ટ વિશે માર્ગદર્શન આપીશ.

તમારા પર ટેલિવિઝનની અસર

રૂમમાં ટીવીની આદર્શ સ્થિતિ મહત્વપૂર્ણ છે. જો તમે તે પરિબળોનું ધ્યાન રાખશો નહીં, તો તમને નીચેના જેવા કેટલાક નકારાત્મક પરિણામો મળી શકે છે.

  • આંખનો થાક
  • આંખની નસ નું થાકી જવું
  • ભાવનાત્મક થાક
  • અધિક રેડિયેશન ડોઝ (માત્ર જૂના પ્રકારના CRT સાથે)

દ્રષ્ટિ પર અસર

તે સાચું નથી કે ટીવી વધુ જોવાથી તમે અંધ બની શકો છો. પરંતુ તે તમારી આંખના સ્વાસ્થ્યને અસર કરે છે.

  • દૃષ્ટિ માં ઘટાડો થવાનું મુખ્ય કારણ સ્ક્રીન અને રૂમની લાઇટિંગ વચ્ચેનો તફાવત છે. સાંજે અથવા રાત્રે જોતી વખતે આ ખાસ કરીને સાચું છે. જો તમે રૂમની લાઈટ બંધ રાખીને સતત ટીવી જોતા હોવ તો તેનાથી આંખને થાક લાગી શકે છે.
  • બીજું કારણ સ્ક્રીન ફ્લિકરિંગ છે. 85Hz કે તેથી વધુની આવર્તન આંખના સ્વાસ્થ્ય માટે સારી છે.

શારીરિક સ્વાસ્થ્ય પર અસર

  • ટીવી જોતી વખતે આપણી શારીરિક હલનચલન ન્યૂનતમ હોય છે. જે વજનમાં વધારો, પરિભ્રમણ પ્રણાલીમાં ખામી અને પાચન તંત્રની સમસ્યાઓ જેવી સમસ્યાઓને વધારે છે.
  • તેમજ ટીવી જોતી વખતે કહેવાતા "ફાસ્ટ ફૂડ" જેવા કે ચિપ્સ, મીઠાઈ, સમોસા, સેન્ડવિચ વગેરેને પ્રાધાન્ય આપવાની વૃત્તિ છે, જેમાં કેલરી વધુ હોય છે અને તે ઉપર જણાવેલા જેવી જ સમસ્યાઓનું કારણ બને છે.
  • આના કારણે ડાયાબિટીસ, આંતરડાના રોગો અને સાંધાની સમસ્યાઓ થવાનું જોખમ રહેલું છે.
  • બાળકોમાં પણ આના કારણે ક્યારેક રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઓછી થાય છે.

માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર અસર

  • એક જ જગ્યાએથી સતત ટીવી જોવાથી માત્ર શારીરિક પ્રવૃત્તિ ઓછી થતી નથી પણ ઊંઘ ન આવવામાં કે પૂરતી ઊંઘ ન આવવાની સમસ્યા પણ થાય છે.
  • વાદળી પ્રકાશ મેલાટોનિન હોર્મોનના ઉત્પાદનમાં દખલ કરી શકે છે જે ઊંઘમાં ઘટાડો કરે છે.
  • આના કારણે આરામ ઓછો થાય છે.
  • નકારાત્મક માહિતીને કારણે નકારાત્મક લાગણીનો વિકાસ પણ થાય છે. જેના કારણે તમે અસુરક્ષિત અથવા હતાશ અનુભવી શકો છો.

ટીવી જોવા માટે શ્રેષ્ઠ અંતર શું છે?

The correct distance will be at which you will be comfortable seeing the image on the TV. Many adhere to the figure - 3 meters or 10 feet.

આદર્શરીતે, અમે સૂચન કરીએ છીએ કે સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને આરામદાયક અંતરની ગણતરી કરી શકાય છે:

"ટીવી કર્ણ" x 3 થી 4

ઉદાહરણ તરીકે, ટીવી કર્ણ 80 સે.મી. છે, તેને 4 વડે ગુણાકાર કરો, આપણને 3.5 મીટરનું અંતર મળે છે. આ અંતરે છે કે આંખો ટીવી જોવાથી પીડાશે નહીં. તેને પણ અજમાવી જુઓ, તમારા આરામદાયક અંતરની ગણતરી કરો.

ફ્લોર ઉપર ટીવીની ઊંચાઈ પણ એટલી જ મહત્વની છે. આરામદાયક જોવા માટે, તમારા માથાને પાછળ ટેકો દઈને રાખવાની અથવા તેને નમાવવાની ભલામણ કરવામાં આવતી નથી. જ્યારે તમે બેઠા હોવ ત્યારે ટીવી સ્ક્રીન આંખના સ્તર પર હોવી જોઈએ. આ ફ્લોરથી આશરે 1 - 1.5 મીટર અથવા 3-4 ફૂટ છે.

તમે કેટલો સમય ટીવી જોઈ શકો છો?

લાંબા સમય સુધી ટીવી જોવાથી આંખને થાક લાગે છે. આંખોમાં ભારેપણું અને દુખાવો, માથાનો દુખાવો, ચક્કર, બળતરા દેખાઈ શકે છે. લાંબા સમય સુધી જોવાથી અનિદ્રા પણ થઈ શકે છે. આવા નકારાત્મક પરિણામોને ટાળવા માટે, જોવાનો સમયગાળો 2-3 કલાકથી વધુ ન હોવો જોઈએ: મૂવી અથવા કોઈ રસપ્રદ શો જોવાનો આ સરેરાશ સમય છે. આ સમય પછી તમે ઉપરોક્ત લક્ષણો અનુભવી શકો છો.

નકારાત્મક પરિણામોને ઘટાડવા માટે, દર 15 મિનિટે વિરામ લેવો અને ટીવી સ્ક્રીનથી દૂર જોવું જરૂરી છે. આવા વિરામ ગોઠવી શકાય છે, ઉદાહરણ તરીકે, જાહેરાતોના પ્રદર્શન દરમિયાન. સ્વાસ્થ્ય લાભો માટે, તમે ઉભા થઈને એક ગ્લાસ પાણી પી શકો છો.

બાળક કેટલો સમય ટીવી જોઈ શકે છે?

અમે સૂચવીએ છીએ કે બે વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોએ ટેલિવિઝન ન જોવું જોઈએ. તેમના માટે, આ માત્ર તેમની આંખો પર અસહ્ય ભાર નથી, પણ સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમ પર પણ નકારાત્મક અસર છે. બાળક અતિશય ઉત્તેજિત થઈ શકે છે, અને પછી તે લાંબા સમય સુધી સૂઈ શકશે નહીં અથવા તરંગી બની જશે.

2 વર્ષથી વધુ ઉંમરના બાળકો દરરોજ 30 મિનિટથી વધુ સમય માટે ટીવી જોઈ શકે છે. 3 થી 7 વર્ષનાં બાળકો દિવસમાં 1 કલાકથી વધુ સમય માટે ટીવી જોઈ શકે છે, 7 થી 13 વર્ષનાં બાળકો - બે કલાક પૂરતા છે. જો કે, આપણે યાદ રાખવું જોઈએ કે તમે 1.5 કલાકથી વધુ સમય માટે સતત ટીવી જોઈ શકો છો.

ટીવીની સામે કેવી રીતે બેસવું યોગ્ય છે ?

ઘણા લોકો આરામની ખુરશીમાં અથવા સોફા પર બેસીને અથવા અડધું બેસવું એ સૌથી આરામદાયક સ્થિતિ માને છે. અને આ ખોટું છે- શા માટે?

  • અસમપ્રમાણ સ્થિતિ લેવાની વ્યક્તિની ઇચ્છા કરોડરજ્જુમાં સમસ્યા સૂચવે છે.
  • જો તેઓ તેમના પગને ઓળંગીને બેસે છે, તો આ રક્ત વાહિનીઓમાં સ્થિરતાને કારણે વેરિસોઝ નસોની શરૂઆતને ઉત્તેજિત કરી શકે છે.
  • અસ્વસ્થ સ્થિતિમાં લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવાથી પેલ્વિસમાં રક્ત પરિભ્રમણ ખોરવાય છે અને મસા થાય છે.
  • લાંબા સમય સુધી અસ્વસ્થતાની મુદ્રા મણકાની ગાદી ખસવાની સમસ્યા કરી શકે છે.

ટીવીની સામે યોગ્ય રીતે સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ ન થાય તે માટે, તમારે આ રીતે બેસવું આવશ્યક છે - ખુરશી અથવા સોફાની પાછળની બાજુએ ઝૂકીને સીધા બેસો અને તમારી પીઠની નીચે એક નાનો ઓશીકું મૂકો. જો તમે અસ્વસ્થતા અનુભવો છો, તો તમારે ફક્ત ઉઠવાની જરૂર છે, રૂમની આસપાસ ચાલવું જોઈએ અને ફરીથી યોગ્ય સ્થિતિમાં બેસવાની જરૂર છે.

બેસવા માટે સોફા અથવા ખુરશીને બદલે ફિટબોલ બોલનો ઉપયોગ કરવાની પણ ભલામણ કરવામાં આવે છે. આ કિસ્સામાં, કરોડરજ્જુના સ્નાયુઓ તંગ રહેશે નહીં, લાંબા સમય સુધી બેઠક દરમિયાન લોહીનું પરિભ્રમણ પણ જળવાઈ રહેશે.

અંધારા રૂમમાં ટીવી જોવું જોઈએ?

અંધારામાં ટીવી ન જોવું. ઘરની અંદરના અંધકાર અને તેજસ્વી સ્ક્રીન વચ્ચેનો તીવ્ર વિરોધાભાસ તમારી આંખોને ખૂબ જ ઝડપથી થાક આપી શકે છે.

રોશનીવાળા રૂમમાં ટીવી જોવું શ્રેષ્ઠ છે. મુખ્ય વસ્તુ એ છે કે પ્રકાશનો સ્ત્રોત ટીવી સ્ક્રીન પર પ્રતિબિંબિત થવો જોઈએ નહીં.

ટીવીના અલગ અલગ મોડ્સ

મોટાભાગના ટીવી મોડલ્સમાં નીચેની સેટિંગ્સ હોય છે.

  • સિનેમા અથવા મૂવી મોડ - જેમને સ્પષ્ટ ચિત્રની જરૂર હોય તેમના માટે.
  • આબેહૂબ મોડ - સંતૃપ્તિ અને તેજ વધારે છે, પરંતુ ઘણી વખત વિગત ઘટે છે.
  • રમતગમતની ઘટનાઓ અને અન્ય લાઇવ બ્રોડકાસ્ટ જોવા માટે સ્પોર્ટ મોડ શ્રેષ્ઠ છે.
  • સ્ટાન્ડર્ડ મોડ ઉપરોક્ત તમામ વચ્ચેનો મધ્ય છે.
  • રમનારાઓ માટે, ઘણા ટીવીમાં ગેમિંગ મોડ હોય છે. તે અમુક ટીવી કાર્યોને અક્ષમ કરે છે, પ્રોસેસરને ઝડપી બનાવે છે અને પેનલ પ્રતિસાદનો સમય ઘટાડે છે.

તમારા માટે કયો સૌથી વધુ આરામદાયક છે તે જોવા માટે ઓછામાં ઓછા 15-30 મિનિટ માટે દરેક મોડને અજમાવી જુઓ.


These all details in just for basic information about the diseases. Please consult your doctor before following this by yourself. --- Dr Dhaval Patel (MD, AIIMS Delhi)


Written by Dr. Dhaval Patel, MD (Ophthalmology, AIIMS New Delhi)

Consultant, Cataract & Refractive Surgery — among a small number of AIIMS-trained ophthalmologists practicing in Gujarat. Read full credentials & experience or view his 28 publications on ResearchGate.

📚 Also the author of high-yield ophthalmology exam-prep books used by residents and PG aspirants.

Dedicated to Your Smile, Devoted to Your Sight

Where healthy eyes and confident smiles come together.

Qualification from AIIMS

Eye care by an AIIMS-trained ophthalmologist; dental care by an MDS endodontist — both dedicated specialists in their respective fields.

Vast Experience

Dr. Dhaval Patel brings 15+ years of clinical experience since starting his ophthalmology residency at AIIMS, New Delhi in 2011.

Bilingual, Patient-Friendly Team

Our staff communicates comfortably in both Gujarati and English, so every step of your visit — from reception to aftercare instructions — is easy to follow.

International Camps

Dr Dhaval Patel has conducted many eye camps in Africa and visits yearly for the same.